MF / NIK / UE
Informacje z MF i UE oraz NIK

0 1233
Raporty NIK
Ocena systemu dotowania zadań zleconych samorządom jest zróżnicowana i zależy od charakteru udzielonych dotacji. W całym systemie dotacyjnym najwięcej udzielano dotacji o charakterze transferowym – i ich przekazywanie na ogół przebiegało właściwie. Natomiast nieprawidłowo system dotacyjny działał w obszarze finansowania wydatków ponoszonych przez jednostki samorządowe bezpośrednio (w związku z wykonywaniem przez nie zadań zleconych). Powodem nieprawidłowości były tu przede wszystkim niespójne oraz niejasne regulacje, dotyczące zarówno planowania, jak i rozliczania dotacji.

Biorąc pod uwagę problemy o charakterze systemowym oraz najważniejszych beneficjentów wykonywanych zadań, Najwyższa Izba Kontroli zwraca się do Rady Ministrów z wnioskiem o rozważenie możliwości przekształcenia zadań zleconych z zakresu administracji rządowej, mających charakter zadań stałych, w zadania własne jednostek samorządu terytorialnego.

Zgodnie z art. 166 Konstytucji jednostki samorządu terytorialnego wykonują zarówno zadania własne, które służą zaspokajaniu potrzeb wspólnoty samorządowej, jak i – jeżeli wynika to z uzasadnionych potrzeb państwa – inne zadania publiczne, zlecone ustawami. Na realizację zadań zleconych samorządy otrzymują z budżetu państwa dotacje celowe, które, zgodnie z przepisami, powinny zapewniać ich pełne wykonanie.

NIK uznała za celowe skontrolowanie systemu dotowania zadań zleconych, gdyż dotacje stanowią znaczącą część dochodów samorządów. Dodatkowo w 2016 r. nastąpiło bardzo znaczące zwiększenie łącznej kwoty tych dotacji, spowodowane wprowadzeniem Programu Rodzina 500+.

Dotacje celowe na zadania zlecone można podzielić na dwie podstawowe grupy. Pierwsza z nich obejmuje środki transferowane z budżetu państwa do wskazanych w ustawach osób i instytucji za pośrednictwem budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Drugą grupę stanowią środki przeznaczone na finansowanie wydatków ponoszonych przez jednostki samorządu terytorialnego w związku (…)

Niespójność przyjętych rozwiązań polegała między innymi na tym, że w sferze planowania ustanowiono jednocześnie obowiązek zapewnienia każdej dotowanej jednostce środków odpowiednich do pełnego wykonania zadań zleconych oraz obowiązek stosowania, przy planowaniu dotacji, zasad przyjętych w budżecie państwa dla wydatków podobnego rodzaju. Przyjęcie takich zasad – w ustawie nie wskazano, które zasady powinny być stosowane, ani jak należy rozumieć wydatki podobnego rodzaju – nie musi jednak zapewniać każdej jednostce środków umożliwiających pełne wykonanie zadania.

Ponadto jednostki samorządu terytorialnego kierowały się przepisami pozwalającymi im na swobodę w dostosowaniu sposobu wykonywania zadań zleconych do miejscowych warunków oraz na stosunkowo dużą swobodę w kształtowaniu polityki płacowej, a jednocześnie uwzględniały zakaz różnicowania wynagrodzeń pracowników samorządowych ze względu na kryterium rodzaju zadań, ustalając wynagrodzenia pracowników wykonujących zadania zlecone zgodnie z przyjętym w danej jednostce regulaminem płac. Tymczasem Minister Finansów i wojewodowie byli zobowiązani do przestrzegania zasady oszczędnego wydatkowania środków publicznych, dlatego nie mogli dostosowywać wysokości dotacji do polityki wydatkowej prowadzonej przez każdą jednostkę samorządu terytorialnego oddzielnie. Prowadziło to do sytuacji, w której jednostki samorządu terytorialnego współfinansowały zadania zlecone mimo przepisów wskazujących, poza kilkoma wyjątkami, na pełne finansowanie zadań zleconych z budżetu państwa. (…)

Podjęcie w Ministerstwie Finansów prac nad jednolitym algorytmem obliczania dotacji pozwoliło ujednolicić i zobiektywizować zasady stosowane w różnych województwach – celowość tych działań NIK oceniła pozytywnie – jednak nie rozwiązało to problemu współfinansowania zadań zleconych przez jednostki samorządu terytorialnego. Ponadto sam proces wprowadzania jednolitego sposobu obliczania dotacji nie był wolny od problemów, gdyż wojewodom nie udzielono wskazówek, jak mają ustalać poszczególne wartości wykorzystane później w Ministerstwie Finansów do obliczeń, w metodyce szacowania kosztów roboczogodziny pominięto niektóre wydatki, w tym wydatki rzeczowe, nie zbadano też przyczyny istotnych różnic w wartościach danych przekazywanych przez wojewodów. Z przesłanych do Ministerstwa danych wynikało na przykład, że wydanie jednej decyzji w sprawach meldunkowych trwało średnio od 12 godzin w gminach województwa warmińsko-mazurskiego do 32 godzin w gminach województwa podlaskiego, a sporządzenie aktu cywilnego – od jednej godziny do prawie trzech, w zależności od województwa.

Z innych ważnych ustaleń kontroli wskazać należy:

  • niejasny podział obowiązków dotyczących finansowania zadań zaleconych z zakresu: Państwowej Straży Pożarnej, melioracji wodnych oraz geodezji i kartografii; przepisy wskazują dwa publiczne źródła finansowania tych zadań: dotacje celowe z budżetu państwa i środki z budżetów samorządów,
  • planowanie, ewidencjonowanie i wykazywanie wydatków ponoszonych przez jednostki samorządu na finansowanie zadań zleconych we właściwych rozdziałach klasyfikacji budżetowej tylko do wysokości dotacji; wynikało to z faktu, że przepisy nie przewidują w przypadku większości zadań zleconych możliwości planowania wydatków w kwocie wyższej niż wynosi planowana dotacja; jednostki radziły sobie z tym problemem w ten sposób, że ujmowały część wydatków na zadania zlecone w innych rozdziałach klasyfikacji budżetowej, co prowadziło do wykazania nieprawdziwych danych w sprawozdaniach budżetowych;w rezultacie nie wiadomo, jaka jest dokładna skala współfinansowania zadań zleconych przez samorządy,
  • wprowadzenieujednoliconej metody rozliczania dotacji przekazanej na zadania z zakresu spraw obywatelskich spowodowało problemy w planowaniu dotacji przez wojewodów: w 2015 r. wojewodowie przekazali 40% gmin niższą dotację niż wynikało z wprowadzonego algorytmu, a 59% – wyższą; w 2016 r. 31% gmin otrzymało niższą dotację, a 64% wyższą niż wynikało z algorytmu Ministerstwa Finansów,
  • większość wojewodów zwracała się do gmin o zwrot dotacji na zadania z zakresu spraw obywatelskich, pomijając przepis art. 168 ust. 6 ustawy o finansach publicznych, zgodnie z którym niewykorzystana część dotacji celowych na zadania zlecone zwracana jest w części, w jakiej zadanie nie zostało wykonane; niektórzy wojewodowie mieli jednak wątpliwości, czy należy występować w takim przypadku o zwrot dotacji, dlatego nie prowadzili czynności w tym zakresie,
  • wątpliwości może budzić rozliczanie dotacji celowych w oparciu o liczbę i jednostkowe stawki usług publicznych realizowanych przez dotowane jednostki, jak miało to miejsce w przypadku rozliczania dotacji na zadania z zakresu spraw obywatelskich, gdyż dotacja nabiera wtedy cech dotacji przedmiotowej; zgodnie z definicją, dotacje przedmiotowe są to środki przeznaczone na dopłaty do określonych rodzajów wyrobów lub usług, kalkulowane według stawek jednostkowych; obowiązujące przepisy nie przewidują finansowania zadań zleconych za pomocą dotacji przedmiotowej.

Mimo podejmowanych w Ministerstwie Finansów prób, nie udało się znaleźć rozwiązania, które eliminowałoby problem współfinansowania zadań zleconych przez jednostki samorządu terytorialnego, a jednocześnie chroniłoby budżet państwa przed niekontrolowanym wzrostem dotacji. Podkreślić jednak warto, że znalezienie satysfakcjonującego rozwiązania opisanego wyżej problemu jest niezwykle trudne w warunkach samodzielnego, pod względem kształtowania poziomu wynagrodzeń i doboru środków i metod, działania poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego.

Uwagi i wnioski

Rozwiązanie problemów z zapewnieniem j.s.t. odpowiednich środków na finansowanie zadań zleconych przy uwzględnieniu obiektywnych czynników różnicujących wielkość ponoszonych przez nie wydatków, natrafia na dwie poważne przeszkody. Po pierwsze oszacowanie wydatków niezbędnych do realizacji zadań zleconych, przy uwzględnieniu zasady oszczędnego gospodarowania środkami publicznymi, jest niezwykle trudnym zadaniem ze względu na występowanie czynników lokalnych mających wpływ na zróżnicowanie wydatków w poszczególnych jednostkach. Po drugie wątpliwości budzi możliwość sprawowania przez urzędy wojewódzkie skutecznej kontroli w samorządach pod względem gospodarnego wykorzystania dotacji. Spór, do jakiego doszło pomiędzy Wojewodą Mazowieckim a Samorządem Województwa Mazowieckiego odnośnie metodyki szacowania wydatków na zadania zlecone, nakazuje ostrożność w formułowaniu wniosku, że wojewodowie mogą skutecznie kontrolować samorządy w oparciu o kryterium gospodarności. Ponadto należy rozstrzygnąć, czy uzasadniona jest sytuacja, w której jednostki samorządu terytorialnego różnią się pod względem poziomu wynagrodzeń pracowników realizujących takie same zadania zlecone, co przekłada się na zróżnicowanie wydatków ogółem na realizację tych zadań. Z jednej strony należy wziąć pod uwagę interes Skarbu Państwa oraz zasadę oszczędnego gospodarowania środkami publicznymi, z drugiej – samodzielność jednostek samorządu pod względem kształtowania poziomu wynagrodzeń oraz obowiązek równego traktowania pracowników wykonujących w danej jednostce zadania własne i zadania zlecone.

Dalsza część wiadomości : >> Najwyższa Izba Kontroli <<

Tutaj możesz pobrać raport pt. „NIK o dotowaniu zadań zleconych samorządom – informacje szczegółowe (plik PDF)”

 

Audyt wewnętrzny zlecony w zakresie dochodzenia należności pieniężnych o charakterze cywilnoprawnym oraz niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym

Departament Polityki Wydatkowej uprzejmie informuje, że na podstawie art. 292 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1870, z późn. zm.), jest realizowany audyt wewnętrzny zlecony w zakresie dochodzenia należności pieniężnych o charakterze cywilnoprawnym oraz niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym.

Głównym celem zadania zleconego jest zapewnienie kierownika jednostki oraz Ministra Finansów, że w badanej jednostce prawidłowo ustalano i dochodzono należności przypadające tej jednostce oraz terminowo podejmowano czynności zmierzające do wykonania tych zobowiązań. Ponadto audyt zlecony powinien dostarczyć Ministrowi Finansów danych i informacji dotyczących:

  1. stanu należności według tytułów i klasyfikacji dochodów budżetowych,
  2. stanu należności skierowanych na drogę postępowania sądowego i należności, których nieściągalność została uprawdopodobniona,
  3. prawidłowości ustalania, ewidencji i rozliczania odpisów aktualizujących wartości należności,
  4. struktury „wiekowej” należności,
  5. organizacji i prawidłowości przebiegu procesów: ustalania, ewidencjonowania i dochodzenia należnościpieniężnych, ze wskazaniem właściciela i uczestników procesu, miejsc wymiany informacji, analizy ścieżki postępowania, identyfikacji tzw. wąskich gardeł/miejsc powstawania zatorów itp.,
  6. prawidłowości stosowania ulg udzielanych dłużnikom,
  7. rzetelności i prawidłowości sporządzania sprawozdania Rb-N,
  8. przyjętych mechanizmów kontrolnych wbadanym obszarze wraz z ich oceną dokonaną przez audytora wewnętrznego na podstawie przyjętych i uzgodnionych kryteriów oceny,
  9. prawidłowości naliczania odsetek z tytułu nieterminowej spłaty należności.

Wykaz jednostek objętych audytem zleconym – >> Wykaz jednostek zgodnie z ROZDZIELNIKIEM Ministerstwa Finansów <<

 

Ministerstwo Finansów we współpracy z Instytutem Audytorów Wewnętrznych IIA Polska organizuje spotkanie dla audytorów wewnętrznych z jednostek sektora finansów publicznych, które odbędzie się 31 maja 2017 r. (środa) w sali 4440A Ministerstwa Finansów w godzinach od 11.00 do15.30.

W ramach tematu spotkania: „Kontrola i audyt w zakresie bezpieczeństwa systemów teleinformatycznych – praktyczne doświadczenia” zostaną omówione zarówno zagadnienia dotyczące formalnych wytycznych w tym zakresie, jak również praktyk dotyczących ich realizacji.

 

Osoby chętne do zgłoszenia swojego udziału kierujemy do kontaktu z Ministerstwem Finansów – szczegółowa infromacja o spotkaniu wraz z formularzami zgłoszenia znajduje się tutaj:

>> Ministerstwo Finansów <<

 

0 1410
Raporty NIK
Działania szefa KPRM oraz Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych na rzecz upowszechnienia klauzul społecznych w zamówieniach publicznych administracji rządowej nie zwiększyły skali ich stosowania. Również samorządy w znikomym stopniu korzystają z tego rozwiązania. Stwierdzone przez NIK nieprawidłowości przy stosowaniu klauzul społecznych (zarówno przez administrację rządową, jak i samorządy) dotyczyły: nierzetelnego przygotowania zamówień, braku należytego nadzoru nad realizacją umów w części dotyczącej klauzul społecznych oraz nieprzeprowadzania analiz racjonalności stosowania tychże klauzul ani ocen społecznych skutków, kosztów i korzyści wynikających z ich zastosowania.

Wprowadzone w 2009 r. do prawa zamówień publicznych (ustawa Pzp) rozwiązania umożliwiają stosowanie
w zamówieniach aspektów społecznych, w tym klauzul społecznych, przyczyniając się do zwiększania efektywności wydatkowania środków publicznych poprzez osiągnięcie celów społecznych. Umożliwiają wyrównywanie szans w dostępie do zamówień publicznych podmiotom i osobom pozostających w gorszej sytuacji na rynku pracy, nie naruszając przy tym zasad traktatowych UE, w szczególności zasad równego traktowania podmiotów i uczciwej konkurencji.

Uwzględnianie aspektów społecznych w zamówieniach publicznych pozwala łączyć zakupy towarów i usług, których i tak musi dokonać zamawiający z zaspakajaniem konkretnych potrzeb osób z grup będących
w trudnej sytuacji na rynku pracy (np. bezrobotni, niepełnosprawni). Stosując klauzulę społeczną, zamawiający wspierają cele społeczne takie jak zatrudnianie na podstawie umów o pracę oraz aktywizacja osób zagrożonych wykluczeniem  społecznym.

Współczynnik aktywności zawodowej (w %) osób niepełnosprawnych w wieku produkcyjnym w latach 2001-2015

W lipcu 2015 r. Rada Ministrów wydała zalecenia w sprawie stosowania przez administrację rządową klauzul społecznych w zamówieniach publicznych. Wskazano w nich m.in. iż kierownicy jednostek administracji rządowej są zobowiązani do analizowania możliwości zastosowania klauzul społecznych we wszystkich postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego, w szczególności w zakresie usług edukacyjnych
i szkoleniowych, reklamowych, sprzątania i zarządzania mieniem, publikowania i drukowania, komputerowych, usług ochroniarskich, konserwacyjnych i naprawczych, telekomunikacyjnych, restauracyjnych oraz cateringowych. Powyższy obowiązek nałożono na instytucje rządowe także w odniesieniu do zamówień,
do których nie stosuje się przepisów ustawy Pzp.

 

Ministerstwo Finansów przygotowało podsumowanie audytu wewnętrznego zleconego w zakresie funkcjonowania systemów finansowo-księgowych w wybranych jednostkach sektora finansów publicznych.

 

Podsumowanie składa się z :

1. Termin i zakres audytu wewnętrznego

2. Wyniki badania audytowego

2.1. Ogólne informacje o systemach F-K

2.2. Koszty utrzymania i rozwoju systemów F-K

2.3. Dodatkowe informacje

3. Wnioski wynikające z badania audytowego

 

Wnioski:

Z przeprowadzonego audytu wewnętrznego zleconego wynika, że w badanych jednostkach nie zostały zidentyfikowane ograniczenia uniemożliwiające dostosowanie funkcjonujących systemów F-K do zmian w zakresie potrzeb ewidencyjnych i sprawozdawczych proponowanych w ramach reformy systemu budżetowego.

Powyższy wniosek uzasadniają wyniki przeprowadzonej analizy, z których wynika, że:

  • blisko 20% jednostek planuje wymianę lub zastąpienie dotychczasowych systemów, z czego w większości jednostek wdrożenie nowych rozwiązań zostało zaplanowane na rok 2017;
  • jednostki deklarują możliwość technicznej rozbudowy dotychczasowych systemów F-K przez zewnętrznych wykonawców bądź zespoły wewnętrzne;
  • w ponad połowie jednostek występują systemy klasy ERP;
  • koszty ponoszone na utrzymanie i rozwój systemów F-K w większości jednostek nie przekraczają 100 tys. zł rocznie.

 

Treść rozdziału 2 (Wyniki badania audytowego)

 

Analizę przeprowadzono na podstawie wyników otrzymanych z 368 jednostek. W pierwszej kolejności badaniu poddano dane dotyczące kosztów eksploatacji i rozwoju systemów F-K oraz możliwości rozbudowy kont analitycznych. Ograniczenia w tym zakresie mogłyby mieć znaczenie dla przebiegu i kolejności prac w ramach reformy systemu budżetowego.

2.1. Ogólne informacje o systemach F-K:

2.1.1. Liczba systemów:

  • w badanych jednostkach łącznie funkcjonuje blisko 700 systemów F-K;
  • analiza nie potwierdziła występowania centralnych systemów obejmujących wszystkie jednostki podległe lub nadzorowane przez poszczególnych ministrów. Wyjątek stanowi część jednostek Ministerstwa Obrony Narodowej oraz izby celne3.

2.1.2. Rodzaje systemów:

  • w 56% (205) jednostek użytkowane są systemy klasy ERP (zintegrowane systemy informatyczne), co wskazuje, że co najmniej jeden z obszarów działalności jednostki jest wspierany przez system tej klasy. Należy jednak zwrócić uwagę, że koszty utrzymania i rozwoju tych systemów generują 86% łącznych wydatków ponoszonych na ten cel;
  • spośród jednostek deklarujących posiadanie systemu klasy ERP najliczniej reprezentowane są uczelnie (35%) oraz jednostki MON (16%).

2.1.3. Rodzaje procesów biznesowych wspieranych przez systemy F-K:

  • 71% – 89% – ewidencja środków pieniężnych, ewidencja zakupów oraz ewidencja kosztów osobowych;
  • 35% – 55% – monitoring planów budżetowych, obsługa budżetu zadaniowego, obsługa planowania rzeczowo-finansowego, sprawozdawczość budżetowa oraz finansowa, a także windykacja należności;
  • 11% – 16% – sprawozdawczość zarządcza oraz sprawozdawczość statystyczna (dla GUS);
  • w pozostałych przypadkach procesy te były obsługiwane przez inne systemy lub narzędzia informatyczne niż systemy F-K.

2.1.4. Możliwość zmiany/rozbudowy struktury konta:

  • ponad 75% jednostek posiada możliwość zdefiniowania drzewiastego planu kont w systemach F-K;
  • stały wzorzec konta w systemach F-K posiada blisko 55% jednostek;
  • 21% jednostek nie identyfikuje żadnych ograniczeń w tworzeniu analityki konta księgowego w funkcjonujących systemach F-K;
  • w 53% jednostek symbol konta księgowego w systemach F-K może składać się z cyfr i liter, a w 45% jednostek tylko z cyfr (pozostałe jednostki nie udzieliły odpowiedzi);
  • prawie 90% jednostek nie ma możliwości automatycznego uzgadniania zapotrzebowań na środki budżetowe z faktycznymi wpłatami na rachunek jednostki, przesłanymi przez systemy F-K do systemu Trezor.

2.1.5. Rozwój i wymiana systemów F-K:

  • ponad 85% jednostek posiada możliwość technicznej rozbudowy systemów F-K przez dotychczasowego wykonawcę, a 8% przez zespół wewnętrzny;
  • 11% jednostek wskazało na brak możliwości technicznej rozbudowy posiadanych systemów F-K zarówno przez dotychczasowego wykonawcę jak i zespół wewnętrzny (większość stanowią jednostki resortu obrony narodowej, co prawdopodobnie wynika z tego, że rozbudowa systemu może być realizowana wyłącznie przez MON jako jednostkę centralnie administrującą systemami FK);

2.2. Koszty utrzymania i rozwoju systemów F-K:

Analiza danych dotyczących kosztów utrzymania i rozwoju systemów F-K dotyczy danych z lat 2013 – 2016 (do III kwartału włącznie). Analiza ta objęła 271 jednostek – wyłączono z niej część jednostek Ministerstwa Obrony Narodowej oraz izby celne.

− suma kosztów ponoszonych rocznie na utrzymanie i rozwój systemów F-K kształtowała się na poziomie od 55 do 80 mln zł;

 

 

Źródło: >> Ministerstwo Finansów <<

 

Ministerstwo Finansów – w ramach wspierania podatników w prawidłowym wywiązywaniu się z obowiązków podatkowych w zakresie tzw. Jednolitego Pliku Kontrolnego – uprzejmie informuje, że w dniu 27 lutego 2017 r. upływa termin na przekazanie do Ministra Finansów, bez wezwania organu podatkowego, informacji za styczeń 2017 r. o prowadzonej ewidencji zakupu i sprzedaży VAT (JPK_VAT), o której mowa w art. 109 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r. poz. 710, z późn. zm.).

Stosownie do postanowień 82 § 1b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 201), obowiązek przekazywania plików JPK_VAT, dotyczy osób prawnych, jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej oraz osób fizycznych, prowadzących księgi podatkowe przy użyciu programów komputerowych. Realizacja tego obowiązku powinna nastąpić za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w postaci elektronicznej odpowiadającej strukturze logicznej, o której mowa w art. 193a § 2 ww. ustawy, na zasadach dotyczących przesyłania ksiąg podatkowych lub ich części określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 193a § 3, za okresy miesięczne w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po każdym kolejnym miesiącu, wskazując miesiąc, którego ta informacja dotyczy. Za miesiąc styczeń 2017 r. termin przesłania pliku JPK_VAT upływa 27 lutego 2017 r.

Obowiązek złożenia comiesięcznego pliku JPK_VAT od 1 lipca 2016 r. dotyczy dużych przedsiębiorców, a od 1 stycznia 2017 r. obowiązkiem tym zostali również objęci mali i średni przedsiębiorcy. Natomiast mikroprzedsiębiorcy będą objęci tym obowiązkiem dopiero od 1 stycznia 2018 r. Przyporządkowanie poszczególnych podmiotów do wskazanych kategorii przedsiębiorców następuje zgodnie z art. 104-106 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1829 z późn. zm.).

Przedmiotowy obowiązek nie dotyczy aktualnie przedsiębiorców, którzy w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych:

zatrudniali średniorocznie mniej niż 10 pracowników oraz
osiągnęli roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych nieprzekraczający równowartości w złotych 2 milionów euro, lub sumy aktywów ich bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat nie przekroczyły równowartość w złotych 2 milionów euro.

W przypadku wątpliwości w określeniu posiadanego przez podatnika statusu jako przedsiębiorca, na potrzeby ustalenia istnienia obowiązku do złożenia pliku JPK_VAT, należy zwrócić się o pomoc do właściwego urzędu skarbowego.

Niedopełnienie obowiązku złożenia pliku JPK_VAT w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po każdym kolejnym miesiącu, może zostać potraktowane jako naruszenie obowiązków podatkowych i skutkować podjęciem przez właściwy urząd skarbowy czynności wyjaśniających oraz zainicjowaniem procedur przewidzianych w Kodeksie karnym skarbowym.

Źródło: >> Ministerstwo Finansów <<

 

Komisja Europejska wezwała w środę Polskę do wdrożenia dyrektywy w sprawie ochrony osób zgłaszających przypadki nadużyć na rynku finansowym oraz dyrektywy dotyczącej badania sprawozdań finansowych.

Jeśli polskie władze nie podejmą działań w ciągu dwóch miesięcy, KE może skierować obie sprawy do Trybunału Sprawiedliwości UE.

Pierwsze upomnienie dotyczy przyjętej w 2015 roku dyrektywy wykonawczej dotyczącej zgłaszania właściwym organom rzeczywistych lub potencjalnych naruszeń rozporządzenia w sprawie nadużyć na rynku finansowym.

Komisja Europejska wezwała w środę Polskę do wdrożenia dyrektywy w sprawie ochrony osób zgłaszających przypadki nadużyć na rynku finansowym oraz dyrektywy dotyczącej badania sprawozdań finansowych.

Zobowiązuje państwa członkowskie UE do ustanowienia skutecznych mechanizmów umożliwiających zgłaszanie naruszeń. Zawiera przepisy chroniące osoby, które zgłaszają takie naruszenia i szczegółowo określa procedury ochrony takich osób. Przewiduje też rozwiązania dotyczące dalszych działań związanych ze zgłoszeniami przypadków nadużyć i ochroną danych osobowych.

Termin wdrożenia dyrektywy do prawa krajowego państw unijnych upłynął 3 lipca 2016 roku. Według KE, Polska nie dotrzymała tego terminu i w związku z tym we wrześniu 2016 roku otrzymała pierwsze upomnienie, w którym została wezwana do usunięcia uchybienia. W środę KE poinformowała, że „nie dysponuje wiedzą” na temat wdrożenia dyrektywy do polskich przepisów krajowych. Dlatego postanowiła wysłać do Polski drugie upomnienie w tej sprawie – uzasadnioną opinię, która jest drugim etapem postępowania o naruszenie unijnego prawa.

Takie same upomnienia otrzymały także Holandia, Hiszpania i Portugalia.

W środę Polska otrzymała też od KE uzasadnioną opinię w sprawie dyrektywy z 2014 roku, dotyczącej badania sprawozdań finansowych. Chodzi o przepisy, które określają kryteria zatwierdzania i rejestracji osób przeprowadzających audyt jednostek zainteresowania publicznego, wyprowadzają wymogi dotyczące niezależności, obiektywizmu i etyki zawodowej oraz ramy nadzoru nad takimi osobami.

Państwa UE miały wdrożyć dyrektywę do prawa krajowego do 17 czerwca 2016 roku. Według KE terminu tego nie dotrzymało sześć państw. Oprócz Polski są to: Chorwacja, Cypr, Estonia, Rumunia i Słowenia.

Czytaj (źródło) : >> rzeczpospolita.pl <<

 

 

0 885
Raporty NIK
Niewątpliwą zaletą mechanizmu udzielania zapewnień jest możliwość realizacji dużych bądź skomplikowanych przedsięwzięć dzięki elastycznemu podejściu do zasady roczności budżetu. Jednocześnie nie można pominąć wad systemu: znikomego wpływ na racjonalizację wydatkowania środków publicznych i przyspieszenie absorpcji środków europejskich, braku kryteriów, w tym zasad i terminów rozpatrywania wniosków o zapewnienie.

Ustawa o finansach publicznych z dniem 1 stycznia 2010 r. wyposażyła Ministra Finansów w instrument zarządzania budżetem państwa pod nazwą „zapewnienie”. W poprzednim stanie prawnym brak było przepisu rangi ustawowej, który upoważniałby Ministra Finansów do udzielania zapewnień.

Zapewnienie jest przyrzeczeniem, danym przez Ministra Finansów, finansowania realizacji określonego przedsięwzięcia. To, inaczej mówiąc, promesa uruchomienia środków z rezerwy celowej na dane zadanie.

Zapewnienie może dotyczyć zarówno zadań realizowanych w roku bieżącym jak i w przyszłych latach, i może zostać udzielone na:

  • projekty finansowane z udziałem środków pochodzących z budżetu UE oraz niepodlegających zwrotowi środków z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie EFTA (dalej „środki europejskie”),
  • wydatki bieżące lub inwestycyjne,
  • programy wieloletnie.

Kontrolę przeprowadzono w Ministerstwie Finansów, gdzie sprawdzono zarządzanie środkami publicznymi w ramach udzielonych zapewnień, u sześciu wojewodów, którzy wnioskowali do Ministra Finansów o udzielenie zapewnienia oraz u siedmiu realizatorów.

Trudno stwierdzić, by wprowadzenie mechanizmu udzielania zapewnień finansowania lub dofinansowania przedsięwzięć z budżetu państwa przyczyniło się istotnie do realizacji założonych celów, czyli racjonalizacji wydatkowania środków publicznych i zwiększenia absorpcji środków europejskich.

Nie sprzyjała temu ani znikoma skala udzielanych zapewnień, ani niskie wykorzystanie środków z rezerw celowych objętych zapewnieniami na realizację projektów z udziałem środków europejskich. Zapewnienia obejmowały bowiem jedynie około 6 proc. środków rezerw celowych, w ramach których Minister Finansów udzielał zapewnień w latach 2010-2015. W tym samym okresie wykorzystanie środków z rezerw celowych objętych zapewnieniami na projekty finansowane z udziałem środków europejskich wynosiło średnio jedynie 35 proc. Oznacza to, że pozostałe niewykorzystane środki z rezerw były w nich blokowane.

Oceny tej nie zmieniają nawet pozytywne przykłady skutecznego wykorzystania instrumentu zapewnień, w tym przy remoncie mostu Łazienkowskiego w Warszawie po pożarze w 2015 r.

W dniu 14 lutego 2015 r. Most Łazienkowski w Warszawie uległ zniszczeniu w wyniku pożaru. Za cel przyjęto jak najszybsze przywrócenie przejezdności Mostu oraz sprawności położonych na nim sieci gazowych i ciepłowniczych. Minister Finansów – niespełna miesiąc po pożarze, tj. 10 marca 2015 r .  udzielił zapewnienia finansowania remontu Mostu. Miasto Stołeczne Warszawa -Zarząd Dróg Miejskich zawarło umowę na remont Mostu dnia 10 kwietnia 2015 r. Prace związane z realizacją umowy rozpoczęły się bezzwłocznie i zostały ukończone w terminie. Most został oddany do użytku jeszcze przed końcem roku, tj. 28 października 2015 r. Odbioru sieci gazowej  i ciepłowniczej dokonano odpowiednio 1 i 17 grudnia 2015 r.

Zapewnienie umożliwiało zaciągnięcie zobowiązania przed uzyskaniem środków w planie wydatków, na przykład w roku poprzedzającym realizację zadania, a jednocześnie wydłużało o ponad dwa miesiące termin na wystąpienie o środki z rezerw celowych. Dzięki temu możliwe było przeprowadzenie dużych bądź skomplikowanych przedsięwzięć. W analogiczny sposób mechanizm ten wykorzystywany był przez Ministra Finansów jako instrument zarządzania budżetem państwa, tj. poprzez:

  • elastyczne podejście do konstytucyjnej zasady roczności budżetu,
  • zaciąganie zobowiązań na przyszłe lata,
  • rozszerzenie katalogu wydatków sztywnych.

Zaznaczyć należy, że uprawnienia te są porównywalne do kompetencji Sejmu i Rady Ministrów.

W ocenie NIK, funkcjonujący system udzielania zapewnień finansowania lub dofinansowania zadań z budżetu państwa był niekompletny. Nie opracowano szczegółowych regulacji dotyczących udzielania wszystkich zapewnień. Jedyną powszechnie obowiązującą regulacją było wydane przez Ministra Finansów rozporządzenie[1] (Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 9 grudnia 2010 r. w sprawie wniosków o zapewnienie finansowania lub dofinansowania z budżetu państwa projektów finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej oraz niepodlegających zwrotowi środków z pomocy udzielonej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (Dz. U. z 2015 r. poz. 1532)), które określa szczegółowy tryb składania wniosków o zapewnienie i wzór wniosku w zakresie projektów finansowanych z udziałem środków europejskich. Odnośnie tych projektów w Ministerstwie Finansów opracowano również procedury uruchamiania oraz przyznawania zapewnienia, które nie miały charakteru powszechnie obowiązującego. Minister Finansów nie skorzystał z uprawnienia wynikającego z art. 153 ust. 2 ustawy o finansach publicznych w zakresie pozostałych rodzajów wydatków, nie opracował również żadnych innych procedur dotyczących zasad i trybu udzielania zapewnień ich finansowania. Procesu pozyskania decyzji o zapewnieniu nie sformalizowano również w pięciu z sześciu skontrolowanych urzędach wojewódzkich.

System weryfikacji wniosków o udzielenie zapewnienia nie umożliwiał oceny wniosków według kryterium celowości. Skutkiem tego było udzielanie zapewnień na zadania, do realizacji których nie są one niezbędne. Na przykład na programy wieloletnie uchwalone uprzednio przez Radę Ministrów, możliwe do przewidzenia wydatki na zapobieganie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, czy też na wydatki roku bieżącego niewymagające przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Pomimo upływu sześciu lat od wprowadzenia mechanizmu zapewnień do ustawy o finansach publicznych, Minister Finansów nie opracował kryteriów weryfikacji wniosków o udzielenie zapewnienia wydatków bieżących, inwestycyjnych oraz programów wieloletnich. Nie uregulował również terminów granicznych w zakresie składania przez dysponentów części budżetowych wniosków o zapewnienia finansowania oraz ich rozpatrywania, co spowodowało pojawienie się ryzyka niezakończenia przedsięwzięć w terminie. Ponadto system weryfikacji wniosków nie zabezpieczał przed podwójnym ujmowaniem środków w planie dysponenta i rezerwie celowej objętej zapewnieniem.

Minister Finansów co do zasady rzetelnie planował i zarządzał środkami ujętymi w rezerwach celowych w zakresie dotyczącym udzielonych zapewnień. NIK zwraca jednak uwagę, że planowanie środków w ramach pozycji czterech rezerw celowych nie wynikało z przesłanek, określonych w art. 140 ust. 2 ustawy o finansach publicznych. Wskutek tego środki na zadania, związane z przeciwdziałaniem i usuwaniem skutków klęsk żywiołowych, możliwe do przewidzenia na etapie projektowania budżetu, ujmowano w rezerwach celowych zamiast w planach dysponentów części budżetowych. W ocenie NIK nałożony na dysponentów obowiązek niezwłocznego informowania Ministra Finansów o zmianie harmonogramu finansowego przedsięwzięć objętych zapewnieniem nie był wystraczającym narzędziem zarządzania środkami z rezerw celowych. Nie przyczynił się on w sposób wystarczający do uwalniania środków objętych zapewnieniem. Wątpliwości NIK budzi także celowość udzielania przez Ministra Finansów zapewnień na finansowanie programów wieloletnich. Możliwość taka, przewidziana w ustawie o finansach publicznych, stanowi zbędne mnożenie uprawnień Rady Ministrów do ich uchwalania.

W ocenie NIK niecelowym jest udzielanie przez Ministra Finansów zapewnienia finansowania lub dofinansowania programów wieloletnich. Już samo uchwalenie programu wieloletniego przez Radę Ministrów stanowi przyrzeczenie jego sfinansowania i zbędne jest powielanie tej czynności przez Ministra Finansów. Tym samym wprowadzenie do ustawy o finansach publicznych upoważnienia do udzielenia zapewnień na programy wieloletnie jest dublowaniem uprawnień Rady Ministrów.

 NIK wnioskuje o usunięcie tego uprawnienia z ustawy.

Wnioski wojewodów o wydanie przez Ministra Finansów decyzji o zapewnienie były zazwyczaj rzetelnie sporządzane. Najwyższa Izba Kontroli stwierdziła, że wojewodowie skutecznie wykorzystywali mechanizm zapewnienia finansowania lub dofinansowania wybranych zadań realizowanych przez jednostki budżetowe oraz jednostki samorządu terytorialnego. Niewystarczający nadzór nad realizowanymi przedsięwzięciami stwierdzono u dwóch z pięciu kontrolowanych Wojewodów. Nie wpłynęło to jednak negatywnie na osiąganie celów wyznaczonych w decyzjach o zapewnieniu finansowania tych zadań.

Wnioski o uruchomienie środków z rezerw celowych składane przez wojewodów do Ministra Finansów były w większości zgodne z decyzjami o udzieleniu zapewnienia i uwzględniały faktyczne potrzeby realizatorów. Przedsięwzięcia objęte zapewnieniami zostały zrealizowane zgodnie z celami określonymi w decyzjach o zapewnieniu finansowania, podjętych przez Ministra Finansów. Pomimo stwierdzonych uchybień i nieprawidłowości ukończono zakładane etapy przedsięwzięć, a otrzymane w ramach rezerw celowych środki wykorzystano zgodnie z przeznaczeniem.

Minister Finansów nie prowadził wspólnej ewidencji obejmującej wszystkie decyzje o zapewnieniu finansowania lub dofinansowania, lecz dwie odrębne: dla zapewnień udzielonych na projekty finansowane z udziałem środków europejskich oraz dla zapewnień na pozostałe wydatki. Większość wojewodów nie prowadziło pełnej ewidencji uzyskanych zapewnień. W opinii NIK konieczne jest doprecyzowanie zasad ewidencji zapewnień dla jednostek budżetowych oraz wprowadzenie analogicznych zasad dla budżetu państwa w rozporządzeniu w sprawie szczególnych zasad rachunkowości[2] (Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 5 lipca 2010 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2013 r. poz. 289 ze zm.)).

Wnioski i uwagi NIK

W wyniku powyższych ustaleń Najwyższa Izba Kontroli sformułowania wnioski de lege ferenda :

  • wyeliminowanie uprawnienia Ministra Finansów do udzielania zapewnień na programy wieloletnie,
  • doprecyzowanie zasad ewidencji zapewnień dla jednostek budżetowych oraz wprowadzenie analogicznych zasad dla budżetu państwa,
  • nałożenie obowiązku na Ministra Finansów do wydania rozporządzenia określającego szczegółowy tryb składania wniosków o zapewnienie.

 

Tutaj możesz pobrać raport >> NIK o wykorzystaniu mechanizmu zapewnień finansowania lub dofinansowania – informacje szczegółowe <<

 

Źródło: >> Najwyższa Izba Kontroli <<

 

Artykuły prawne

Informujemy, że na podstawie art. 273 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1870, z późn. zm.), uwzględniając powszechnie uznawane standardy audytu wewnętrznego, Minister Rozwoju i Finansów określił Międzynarodowe standardy praktyki zawodowej audytu wewnętrznego opracowane przez The Institute of Internal Auditors (IIA) jako standardy audytu wewnętrznego dla jednostek sektora finansów publicznych.

Komunikat Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 12 grudnia 2016 r. w sprawie standardów audytu wewnętrznego dla jednostek sektora finansów publicznych został opublikowany w Dzienniku Urzędowym Ministra Rozwoju i Finansów pod poz. 28.

Tutaj możesz pobrać:  >> Standardy audytu wewnętrznego dla jednostek sektora finansów publicznych << 

Departament Polityki Wydatkowej przypomina, że zgodnie z art. 273 ust. 2 ustawy o finansach publicznych audytor wewnętrzny, prowadząc audyt wewnętrzny, jest zobowiązany do kierowania się wskazówkami zawartymi w standardach audytu wewnętrznego dla jednostek sektora finansów publicznych.